GIÚP ÍCH | Điểm báo

Bạn đang ở: Trang chủ

Điểm báo

10 đột phá khoa học năm 2011

Thứ hai - 30 Tháng 1

Theo Science

Đức Phường dịch

Tàu Hayabusa của Nhật đã đáp thành công
xuống tiểu hành tinh 25143 Itokawa và mang về
Trái đất những mẫu vật chất vô giá thu được
từ bề mặt tiểu hành tinh hình củ khoai tây này

Cơ hội chiến thắng đại dịch HIV/AIDS, mỗi liên hệ giữa người hiện đại và người cổ đại, cơ hội kéo dài tuổi thọ, phát hiện những hành tinh giống Trái đất, phát triển vật liệu tiềm năng… được tạp chíScience bình chọn là những đột phá khoa học của năm 2011.

1. Chiến thắng đại dịch HIV/AIDS

Thành tựu khoa học nổi bật nhất năm 2011 chính là việc mang lại cơ hội cho những người mang trong mình căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS. Các nhà khoa học từ lâu đã tranh luận về hiệu quả của thuốc kháng virus (ARV) được sử dụng để điều trị người nhiễm HIV có thể có một lợi ích kép và cắt giảm tỉ lệ lây truyền. Trong cuộc thử nghiệm lâm sàng 052 được tiến hành bởi Mạng lưới HPTN (còn gọi là Dự án HPTN 052) dưới sự tài trợ của Viện Các bệnh dị ứng và bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ (NIAID), đã kết luận, bằng việc sử dụng thuốc kháng virus không chỉ ngăn cản sự phát triển của HIV mà còn giảm được 96% khả năng lây truyền cho những người quan hệ tình dục với người đã bị nhiễm HIV. Với ý nghĩa quan trọng mở ra một hy vọng dập tắt đại dịch thế kỷ này của HPTN 052, giới khoa học đã bình chọn đây là thành tựu đột phá nhất của năm 2011.

2. Đem vật chất từ tiểu hành tinh về Trái đất

Đột phá khoa học thứ hai được trao cho thành quả tuyệt vời của tàu thăm dò Hayabusa do Cơ quan Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) chế tạo.

Sau hơn 7 năm du hành trong không gian, tàu thăm dò Hayabusa đã đáp thành công xuống tiểu hành tinh 25143 Itokawa có kích thước hơn 200m và mang về Trái đất những mẫu vật chất vô giá thu được từ bề mặt tiểu hành tinh hình củ khoai tây này. Đây là lần đầu tiên loài người trực tiếp có trong tay mẫu vật chất từ một tiểu hành tinh trong Hệ Mặt trời. Trước đây, các nhà du hành vũ trụ Mỹ đã đặt chân lên Mặt trăng và mang về hàng trăm kg đất đá của chị Hằng. Sở dĩ các nhà khoa học chọn 25143 Itokawa làm điểm đến vì thành phần của nó chứa nhiều silic, sắt vốn cũng là thành phần chiếm ưu thế của những thiên thạch đã từng rơi xuống Trái đất. Những hạt bụi thu được sẽ cung cấp rất nhiều thông tin quý giá về sự hình thành Hệ Mặt trời, nguồn gốc các tiểu hành tinh cũng như những thay đổi của chúng do sự tác động của các nhân tố vật lý như: tia vũ trụ, gió Mặt trời, các va chạm liên hành tinh… Kết quả phân tích các mẫu vật chất thu được từ tàu thăm dò Hayabusa cho thấy, bề mặt tiểu hành tinh 25143 Itokawa chỉ được “phơi sáng” khoảng 8 triệu năm trước. Điều này đồng nghĩa với việc tiểu hành tinh này có thể là một phần của một tiểu hành tinh lớn hơn bị vỡ ra sau một va chạm vũ trụ nào đó.

Lượt xem: 16 Đọc thêm...

Nếu tôi sai lầm…

Thứ hai - 30 Tháng 1

DƯƠNG PHI ANH

Cách đây hơn 5 năm, TS Nguyễn Minh Hòa (Đại học KHXH và NV TP.HCM) nói với tôi rằng ông đã đi mấy chục nước trên thế giới để nghiên cứu, hội thảo khoa học về quản lý xã hội, đặc biệt là quản lý đô thị (TS Hòa cũng là một trong những người khởi xướng, đề xuất xây dựng mô hình Chính quyền đô thị cho TP.HCM cách đây cả chục năm). Ông bảo rằng sang Singapore mà ông “thấy thèm”.

Tôi nói Singapore là đất nước văn minh, hiện đại; là một trong những trung tâm về nhiều mặt của thế giới; người dân sống sạch sẽ, nề nếp, lao động cần cù, trí tuệ vào bậc nhất thế giới thì không “thèm” sao được?! Ông Hòa bảo ông không quan tâm mấy tới điều đó mà chỉ quan tâm tới việc tại sao họ lại làm được điều đó thôi?! Và, ông nhận ra rằng chính cách thức vận hành hệ thống chính trị và tổ chức quản lý, điều hành xã hội sao cho hạn chế tối đa sai lầm, phát huy được sáng kiến của mọi người dân…, chính là cái “chổi bay” để đưa “mụ phù thủy” Singapore lên đỉnh cao!

Lượt xem: 22 Đọc thêm...

Đất cửa sông đón sóng vào lòng

Thứ hai - 30 Tháng 1

Tác giả: Nguyễn Ngọc Tư

Nằm ngay ở cửa sông Ông Đốc trông ra biển Tây, thị trấn Sông Đốc được khai phá thành hình từ những năm đầu thế kỷ 20, dựa vào công trình kiến trúc lâu đời nhất của thị trấn còn giữ lại là lăng Ông Nam Hải, được xây vào năm 1911. Tên sông cũng là tên thị trấn có nhiều tương truyền khác nhau, nhưng ông già cố cựu nhất đất Sông Đốc quả quyết vào thuyết Nguyễn Ánh bị quân Tây Sơn đuổi đánh chạy đến đây. Đô đốc thủy binh Nguyễn Văn Huỳnh, mà người dân gọi trại đi là ông Đốc Vàng, đã xin Nguyễn Ánh được mặc hoàng bào để nghi binh cho Nguyễn Ánh trốn. Vị đô đốc này bị giết, sau dân chúng lập miếu thờ. Từ đó, sông Khoa Giang được dân gian lọi là sông Ông Đốc, rồi thành sông Đốc, cho gọn.

1... Bạn có chiếc xe Audi mới cáu muốn làm lác mắt người dân thị trấn Sông Đốc? xin quên mau. Thị trấn không có con đường nào cho con xế hộp đắt tiền của bạn giương oai diễu võ. Vào tung tâm thị trấn chỉ có độc một ngả - một câu cầu nhỏ đủ cho hai xe máy ung dung qua mặt nhau. Những đại gia của thị trấn cùng chung một nỗi đau: Sắm xe hơi mà không khè được hàng xóm, tất cả những chiếc xe sang trọng chỉ có thể gởi ngoài rìa thị trấn, bên kia cầu. Hệ thống hạ tầng đô thị của thị trấn sơ khai, cũ càng đến mức đường phố ở đây chỉ bằng ngỏ hẻm của Sài Gòn. Chúng thử thách trí nhớ khách xa bởi đường không tên không số, chằng chịt lắt léo, nên người ta thường định vị bằng... quán: Nhà tôi ở gần quán Huynh Đệ, tôi đang ngồi cách càphê Window sau căn nhà... Có những "đoạn đường" (thì dân Sông Đốc gọi vậy, nên chiều ý họ) quanh năm không thấy ánh mặt trời, do hàng quán hai bên che lấp. Tẹp nhẹp và ẩm thấp, khách qua đường đi dưới những thứ hàng hóa treo bên trên như cặp xách, nón, quần áo trẻ con. Những bếp nướng thịt hai bên đường hắt khói vào bạn như thể chính bạn đang đứng nước.

Lượt xem: 4 Đọc thêm...

Thêm một bằng chứng Hoàng Sa là của Việt Nam

Thứ hai - 30 Tháng 1

NGUYỄN KHẮC PHÊ

Bìa cuốn sách “Chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa & Trường Sa”

Trước thềm Xuân Nhâm Thìn, nhà giáo lão thành Thân Trọng Ninh gọi điện cho tôi:

- Mình nhận được sách từ Pháp rồi. Cậu xuống đi!

Ông không dài dòng, vì quả tim của ông lão 90 tuổi đang lúc “trục trặc”, nhưng niềm vui khiến giọng nói của ông như trẻ lại.

Khoảng nửa tháng trước, ông đã trao cho tôi một tài liệu mà bà Yvette Amiot Thân Trọng – một cô dâu của họ Thân – từ Pháp vừa gửi về – một bằng chứng về chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa. Tài liệu là bản phô-tô từ một một cuốn sách nên ông đã đề nghị bà Yvette gửi cho cuốn sách đã xuất bản tại Pháp. Và hôm nay cuốn sách từ Pháp đã về đến Huế.

Đó là cuốn “La souveraineté sur les archipels Paracels et Spratleys” (“Chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa & Trường Sa”) của tiến sĩ Monique Chemillier Gendreau (NXB L’ Harmattan, Paris, 1996), trong đó có lá thư (nguyên văn chữ Pháp) viết từ Huế ngày 23 tháng giêng năm 1929 của Khâm sứ Trung Kỳ gửi Toàn quyền Đông Dương (Hà Nội) liên quan tới quần đảo Hoàng Sa. Ông Thân Trọng Ninh đã dịch lá thư và nội dung quan trọng nhất chúng ta đọc thấy dưới đây là một bằng chứng rằng quần đảo Hoàng Sa từ lâu đã thuộc về Việt Nam:

Lượt xem: 5 Đọc thêm...

Tướng Nguyễn Văn Ninh kể chuyện lấp biển, đón tết Trường Sa

Thứ hai - 30 Tháng 1

Tác giả: Hoàng Hường

Vào những ngày cuối của năm Tân Mão, phóng viên Tuần Việt Nam có cuộc trò chuyện với vị lão tướng về tình đồng đội, về Tết trên đảo và những nỗi niềm hướng về Trường Sa.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh, nguyên Phó cục trưởng Cục tác chiến, Bộ tổng Tham mưu, hiện 89 tuổi. Đi bộ đội từ năm 18 tuổi, ông là một trong những người lính đã tham gia hầu hết các mặt trận của Việt Nam: chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ; tình nguyện giải phóng Campuchia, giải phóng Miền Nam, chiến tranh biên giới phía bắc...

Cuộc đời ông trải dài qua hầu hết các chiến tuyến và lịch sử bảo vệ đất nước.

Đặc biệt, ông và cố Anh hùng Lực lượng vũ trang, Đô đốc hải quân Giáp Văn Cương chính là những người đầu tiên được giao nhiệm vụ tiếp nhận quần đảo Trường Sa từ chính quyền Sài Gòn.

Từ năm 1975 - 1990, với cương vị là chỉ huy phụ trách Trường Sa, ông tham gia đặt những viên đá đầu tiên lấp biển, làm nhà chân cao (tiền thân cho nhà bền vững và nhà giàn DK1 sau này), chứng kiến sự kiện Gạc Ma ngày 14/3/1988, cùng bao chìm nổi cùng vùng biển máu thịt và những buồn vui đời lính đảo.

Lượt xem: 2 Đọc thêm...

Một khám phá mới của một Giáo Sư Bác Sĩ Giải Phẫu người VN, Nguyễn Quyên, Đại Học San Diego (UCSD).

Thứ hai - 30 Tháng 1

Đây là một phương pháp mổ lấy tế bào ung thư hoàn toàn mới .

Cái quan trong của phương pháp mổ này là chỉ có tề bào ung thư mới phát quang (fluorescence) (do proteases hiện diện trong tế bào ung thư thủy giải fluorescent probe và phát huỳnh quang, còn tế bào thường không có enzyme này và sẽ không phát ra anh sáng này).

Phương pháp này giúp surgeon nhìn thấy một cách khá chắc chắn chỗ cần mổ ngay tức khắc và sẽ không bỏ sót..

Mời theo dõi cái video sau đây sẽ rõ. một cô bác sĩ gốc VN đã nghiên cứu được Molecular marker để có thể nhuộm mầu các tế bào ung thư ( để bác sĩ có thể cắt bỏ mà không bỏ sót những tế bào bị bệnh lại trong người.

Lượt xem: 4 Đọc thêm...

GS. Trần Văn Thọ: Cơ hội bỏ lỡ và nguy cơ lệ thuộc

Thứ năm - 26 Tháng 1

Tác giả: Cao Nhật - Bích Diệp (thực hiện)

Việt Nam đã bỏ mất nhiều cơ hội do môi trường pháp lý chậm cải thiện, kéo dài chính sách đối xử phân biệt với nước ngoài và chính sách công nghiệp không rõ ràng, thay đổi thường xuyên. Chưa kể, chúng ta còn phải đối mặt với những nguy cơ khi lệ thuộc quá nhiều vào một nền kinh tế.

GS Trần Văn Thọ hiện đang giảng dạy và nghiên cứu kinh tế tại Đại học Waseda (Tokyo), Nhật Bản. Ông cũng là một trong ba nhà khoa học nước ngoài từng được mời làm thành viên chuyên môn trong Hội đồng Tư vấn Kinh tế của Chính phủ Nhật Bản trong gần 10 năm, qua nhiều đời Thủ tướng Nhật. Tại Việt Nam ông từng là thành viên trong Tổ Tư vấn Cải cách Hành chính và Kinh tế của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. GS Trần Văn Thọ cũng là một trong 14 trí thức ở nước ngoài vừa đề xuất Bản ý kiến về việc đẩy mạnh cải cách toàn diện để phát triển đất nước.

Lượt xem: 41 Đọc thêm...